Działalność ekspercka Procesy legislacyjne


Procesy legislacyjne

Instytut Studiów Podatkowych w ramach swojej działalności eksperckiej przygotowuje projekty ustaw w zakresie szeroko rozumianego prawa podatkowego i finansowego i aktów wykonawczych mających unikatowe znaczenie dla zwiększenia efektywności systemu finansowego w Polsce. W ostatnich latach Instytut opracował m.in.:
 

I. Nową ustawę o podatku od towarów i usług (obecnie na etapie prac sejmowych).

Projekt ustawy opracowany przez ISP reguluje przede wszystkim na nowych założeniach zagadnienie podmiotowości w tym podatku, w celu realizacji zasady powszechności opodatkowania, naprawiając przy okazji jednak dotychczasowe błędy w omawianym zakresie.
 

II. Nową ustawę o jednolitym podatku dochodowym, obejmująca opodatkowanie osób fizycznych i osób prawnych wraz z projektami aktów wykonawczych.(obecnie na etapie prac sejmowych - druk 424).

Celem projektu ustawy o podatku dochodowym jest stworzenie jednolitej regulacji powszechnego nowego podatku dochodowego - zastąpienie dotychczas obowiązujących regulacji prawnych dotyczących opodatkowania dochodów podatników, rozproszonych w różnych aktach prawnych, jedną ustawą.
 

III. Ustawę Przepisy wprowadzające ustawę o podatku dochodowym.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o podatku dochodowym ma za zadanie umożliwić płynne przejście z całkowicie innego systemu podatkowego w obszar regulacji, w którym na nowo definiuje się rolę i funkcje podatku dochodowego oraz określa się w sposób precyzyjny prawa i obowiązki podatników działających w tym obszarze.
Powyższe projekty zamieszczone są w pełnej wersji na naszej stronie internetowej.
 

IV. Kompleksowy projekt pięciu pakietów ustaw wraz z uzasadnieniami i przepisami wykonawczymi obejmujący:


Pakiet 1 - Prawo Antytransferowe:


Projekt ustawy o podatku od niektórych czynności związanych z likwidacją oraz ograniczeniem działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Przedmiotowy projekt jako zasadniczy cel przyjmuje ograniczenie skali niekorzystnego – zarówno w ujęciu ekonomicznym, jak i społeczno-gospodarczym – zjawiska zupełnego lub częściowego przenoszenia poza granice Polski działalności gospodarczej prowadzonej dotychczas na rynku krajowym. Realizacji tego założenia ma służyć wprowadzany tą ustawą nowy podatek, zwany obrazowo „podatkiem wyjścia”. Proponowany podatek został skonstruowany tak, aby był on w miarę możliwości neutralny dla podmiotów gospodarczych operujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a z drugiej strony skutecznie oddziaływał na tych przedsiębiorców, którzy zamierzają wytransferować majątek z kraju i zaprzestać w nim działalności lub znacząco ją ograniczyć.
 


Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

 

W przedmiotowym projekcie ustawy proponuje się wprowadzenie do prawa polskiego rozwiązania, które miałoby przeciwdziałać praktykom unikania opodatkowania poprzez transfer zysków do rajów podatkowych. W związku z tym projekt zakłada „przypisanie” części dochodów generowanych przez tzw. kontrolowaną jednostkę zagraniczną (ang. Controlled Foreign Company, CFC) podmiotowi ją kontrolującemu, proporcjonalnie do zaangażowania kapitałowego podmiotu kontrolującego w jednostce kontrolowanej. Zaangażowanie to mierzone byłoby udziałem w nominalnym kapitale zakładowym tej jednostki.
 


Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa.

 

Projektowana nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadza Rejestr Operacji Gospodarczych. Stworzenie tego rejestru ułatwi zwalczanie szkodliwej konkurencji podatkowej o charakterze międzynarodowym oraz pozwoli skuteczne egzekwować zobowiązania podatkowe ciążące na podmiotach, które przy pomocy tych operacji uchylają się od opodatkowania.
 


Projekt ustawy o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz niektórych innych ustaw.

 

Projektowane przepisy wprowadzają zasady postępowania w przypadkach, gdy podatnik nie ujawni podstawy opodatkowania lub ujawni ją na poziomie uzasadniającym podejrzenie zaniżenia jej wysokości. Nowo wprowadzane postępowanie należy odróżnić od kontroli podatkowej prowadzonej przez organy podatkowe (w tym organy kontroli skarbowej) na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Kontrola podatkowa ma bowiem na celu weryfikację prawidłowości określenia przez podatnika wysokości zobowiązania podatkowego a skutkiem tej kontroli jest ewentualne określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości przez organ podatkowy. Celem nowego postępowania jest natomiast ujawnienie przypadków, w których podatnicy w sposób zamierzony dokonali ukrycia albo zatajenia podstawy opodatkowania (dochodów, przychodów, obrotu, majątku, etc.).
 
 

Projekt ustawy o nadzorze publicznym nad stosowaniem cen transakcyjnych.

 

Zadaniem projektowanej ustawy jest zarówno uporządkowanie i skompilowanie przepisów dotyczących cen transakcyjnych już istniejących w polskim systemie prawnym, jak również wprowadzenie nowych rozwiązań mających na celu usprawnienie i uszczelnienie polskiego systemu podatkowego w zakresie przeciwdziałania stosowaniu w obrocie gospodarczym cen transakcyjnych stających się w istocie cenami transferowymi. Projekt wprowadza m.in. nową instytucję – „zbiorczą informację o cenach transakcyjnych” – której istotą jej jest przekazywanie zbiorczej informacji o dokumentacji cen transakcyjnych prowadzonych przez podatnika do odpowiedniego dyrektora urzędu kontroli skarbowej. Usprawni to kontrolę oraz wykrywanie oszustw podatkowych w zakresie cen transakcyjnych.

      
 


Pakiet 2 -  Przepisy dotyczące nadzoru publicznego nad instytucjami finansowymi i rynkami finansowymi:

 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi

 

Jednym z głównych założeń projektu ustawy, odnoszącego się do zmian w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, jest prawne zdefiniowanie dopuszczalnego ryzyka występującego na rynkach finansowych Każda transakcja, zwłaszcza dokonywana na rynku finansowym, obciążona jest ryzykiem, które nabywca usługi lub produktu finansowego powinien sobie uświadomić. Niezbędna jest zatem kategoryzacja instrumentów i produktów finansowych, która pozwoli określić skalę ryzyka danej transakcji. Środkiem, który również ma służyć zwiększeniu przejrzystości na rynku finansowym, jest stworzenie katalogu zakazanych praktyk rynków finansowych. Stosowanie tych praktyk niesie szereg zagrożeń dla właściwego funkcjonowania tego rynku. Nie tylko bowiem ogranicza lub eliminuje konkurencję, ale również przyczynia się do zmniejszania zaufania potencjalnych kontrahentów do zawieranych transakcji. Istotą proponowanych zmian jest ochrona interesów najsłabszych uczestników rynku, ponieważ to właśnie na zwykłych obywateli przerzucany jest ciężar walki z ewentualnym kryzysem.

 


Projekt ustawy zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i niektórych innych ustaw

Ideą przewodnią projektu jest wprowadzenie efektywnego nadzoru publicznego nad rynkiem finansowym, mającym na celu ograniczenie działań jego uczestników, które mają charakter kryzysogenny, a także są działaniem na szkodę najsłabszych uczestników rynku. Większość nowych usług świadczonych na rynkach finansowych ma cechy swoistych zakładów bukmacherskich, co w oczywisty sposób uzasadnia konieczność wprowadzenia wyspecjalizowanego nadzoru o charakterze publicznym, podobnie jak w innych sferach działalności hazardowej. Wprowadzanie zmian w zasadach funkcjonowania rynku wiąże się również z koniecznością przebudowy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, gdyż w aktualnym stanie prawnym Komisja Nadzoru Finansowego jest instytucją fasadową. Aby działania Komisji Nadzoru Finansowego były skuteczne, należy na nowo zdefiniować cele jej funkcjonowania. Podstawowym celem Komisji powinna być ochrona interesu publicznego i ochrona interesów uczestników obrotu na rynku finansowym. Cele te znajdą swoje odzwierciedlenie w poszczególnych ustawach regulujących kwestie problematyki rynku finansowego, co jest związane  z przyjętą w polskim prawie koncepcją ulokowania wszystkim funkcji nadzorczych w jednej instytucji nadzorczej.
 

 



Pakiet 3 - Przepisy dotyczące struktury organizacyjnej  oraz funkcjonowania  aparatu skarbowego oraz organów administracji publicznej:

 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o kontroli skarbowej

Zmiana ta polega na wprowadzeniu w strukturze administracji kontroli skarbowej nowej instytucji - Biura Zwalczania Przestępczości Podatkowej. Chodzi o stworzenie organu, którego działalność jest w całości ukierunkowana na ściganie przestępczości podatkowej. Jej skala jest na tyle duża, że kompetencja ta powinna zostać przekazana wyspecjalizowanej jednostce zajmującej się tylko tym zagadnieniem.
 


Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa, ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz ustawy o podatku od towarów i usług

Celem proponowanych zmian w tych ustawach jest wyeliminowanie przepisów, których charakter jest w nieuzasadniony sposób nadmiernie represyjny – tak co do faktu, jak też co do skali odpowiedzialności. W Ordynacji podatkowej proponuje się m.in. wprowadzenie instytucji zasad rozliczania podatku. Zmianom mają ulec także przepisy o przedawnieniu, tak aby wyeliminować praktyki polegające na nadużywaniu przez organy skarbowe instytucji wszczęcia postępowania karno-skarbowego. Kolejne proponowane zmiany mają uniemożliwić nagminną obecnie praktykę jaką są próby pociągania do odpowiedzialności karnoskarbowej podatników, którzy wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Proponuje się także zmiany polegające na ograniczeniu odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki. Projektowana nowelizacja Kodeksu karnego skarbowego przewiduje wprowadzenie bardziej adekwatnej, z punktu widzenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności, kwalifikacji czynów zabronionych.
 
 

Pakiet 4 - Projekt ustawy o podatku od usług finansowych

Projekt przewiduje wprowadzenie nowego podatku, którego przedmiotem mają być usługi finansowe. Podatnikami podatku mają być podmioty, które w sposób profesjonalny świadczą lub nabywają usługi finansowe na rynku krajowym lub transgranicznie (w tym mające z przedmiot instrumenty finansowe, w szczególności papiery wartościowe i instrumenty pochodne). Efektywne opodatkowanie dotyczyć ma tych usług, które w obecnym stanie prawnym nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług (są od tego podatku zwolnione), ani podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

 
Podatek ma realizować dwie podstawowe funkcje:
  1. ograniczyć transakcje o charakterze spekulacyjnym, które destabilizują rynek finansowy;
  2. dostarczać dodatkowych dochodów budżetowych. Odpowiednio określony zakres zwolnień od podatku ma na celu ograniczyć jego negatywny wpływ na finansowanie długu publicznego, funkcjonowanie instytucji finansowych, a także podmioty, które korzystają z tradycyjnej bankowości (w tym także z typowych instrumentów finansowych, ale jedynie sporadycznie).
 


Pakiet 5  - Projekt ustawy o podatku solidarnościowym.


Ustawa wprowadza podatek solidarnościowy, który ma być traktowany jako uzupełnienie podatku dochodowego.
Sensem tego podatku ma być opodatkowanie osób, które uzyskują w Polsce wysokie dochody, posiadając jednocześnie majątek prywatny o dużej wartości. Wielkość obciążenia będzie uzależniona od przeznaczenia uzyskanych dochodów. Konstrukcja podatku ma sprzyjać inwestowaniu dochodów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w działalność gospodarczą. Dzięki temu z jednej strony uniknie się transferów za granicę, a z drugiej sprawi się, że pieniądze te zostaną zainwestowane, co przyczyni się do stymulacji wzrostu gospodarczego.
 



V.  Projekt ustawy  o opodatkowaniu dochodów z działalności rolniczej


Najważniejszym celem projektu jest upowszechnienie opodatkowania dochodu na całość działalności gospodarczej, w tym również opodatkowanie podstawowej działalności rolniczej, prowadzonej przy pomocy gospodarstwa rolnego. Opodatkowanie dochodów z działalności rolniczej musi się różnić od reguł obowiązujących dziś w opodatkowaniu pozarolniczej działalności gospodarczej, musi uwzględniać specyfikę działalności rolniczej Ustawa ma nie tylko uregulować zasady ustalania i pobierania nowego podatku od dochodów z działalności rolniczej, ale również zastąpić dotychczasowy podatek rolny podatkiem dochodowym od działalności rolniczej, zapewniając przy tym gminom nowe źródło dochodów własnych w miejsce zastępowanego podatku rolnego.

 

do góry
Agencja interaktywna Migomedia